الشيخ رسول جعفريان
410
تاريخ سياسى اسلام (سيره رسول خدا ص) (فارسى)
حضرت از خانهاش شدند از هر سوى در پى او شتافتند . از جمله در همين مسير به جستجو پرداختند و تا نزديك غار نيز آمدند . روايات فراوانى حكايت از آن دارد كه آنان به قدرى به غار نزديك شدند كه رسول خدا صلى الله عليه و آله و سلم صداى آنان را مىشنيد . خداوند در سورهء توبه از نصرت خود نسبت به رسول خدا صلى الله عليه و آله و سلم در آن لحظه بحرانى ياد مىكند . در آغاز از مردم گله مىشود كه چرا در وقت دعوت به جهاد كوتاهى كردهاند آنگاه تهديد مىكند كه اگر به جهاد نشتابند خداوند آنان را گرفتار عذاب دردناكى خواهد كرد و قوم ديگرى را جايگزين آنان خواهد نمود . آنگاه مىفرمايد : « إِلَّا تَنْصُرُوهُ فَقَدْ نَصَرَهُ اللَّهُ إِذْ أَخْرَجَهُ الَّذِينَ كَفَرُوا ثانِيَ اثْنَيْنِ إِذْ هُما فِي الْغارِ إِذْ يَقُولُ لِصاحِبِهِ لا تَحْزَنْ إِنَّ اللَّهَ مَعَنا فَأَنْزَلَ اللَّهُ سَكِينَتَهُ عَلَيْهِ وَ أَيَّدَهُ بِجُنُودٍ لَمْ تَرَوْها وَ جَعَلَ كَلِمَةَ الَّذِينَ كَفَرُوا السُّفْلى وَ كَلِمَةُ اللَّهِ هِيَ الْعُلْيا وَ اللَّهُ عَزِيزٌ حَكِيمٌ . » « 1 » اگر شما ياريش نكنيد ، آنگاه كه كافران بيرونش كردند ، خدا ياريش كرد . يكى از آن دو به هنگامى كه در غار بودند به رفيقش مىگفت : اندوهگين مباش ، خدا با ماست . خدا به دلش آرامش بخشيد و با لشكرهايى كه شما آن را نمىديديد تأييدش كرد . و كلام كافران را پست گردانيد زيرا كلام خدا بالاست و خدا پيروزمند حكيم است . بدين ترتيب خداوند از حمايت آشكار خود نسبت به رسول خدا صلى الله عليه و آله و سلم و نزول آرامش بر وى و حمايت از او با سپاهيان ناپيدا سخن مىگويد . « 2 » اين نصرت بر اساس روايات تاريخى با ايجاد تارهاى عنكبوت بر در غار صورت گرفت ؛ آن گونه كه مشركان مطمئن شدند آن حضرت به درون غار نرفته است . برخى افزودهاند كه دو كبوتر نيز در همان جا خانهاى درست كرده بودند آن گونه كه اگر كسى به درون غار رفته بود امكان چنين زندگى با آنان نبود . به علاوه صدايى در آسمان ندا داد كه محمد صلى الله عليه و آله و سلم در اين جا نيست او را در درههاى اطراف مكّه جستجو كنيد . « 3 » امية بن خلف در ، درِ غار گفت اين تارها بايد از پيش از ميلاد محمد صلى الله عليه و آله و سلم در اينجا بوده باشد . « 4 » قريش براى كسى كه رسول خدا صلى الله عليه و آله و سلم را بيابد و به دست آنان بسپارد صد شتر جائزه تعيين كرده بودند . « 5 » بر اساس برخى از گزارشها ، رسول خدا صلى الله عليه و آله و سلم و ابوبكر سه روز در غار پنهان شدند تا
--> ( 1 ) . توبه ، 40 ( 2 ) . برخى ، بر خلاف صراحت آيه گفتهاند « سكينه » و آرامش بر ابوبكر بوده نه رسول خدا صلى الله عليه و آله و سلم زيرا از پيش « سكينه » بر آن حضرت بوده است . اظاهر آيه كه « نزول سكينه » را همراه « نصرت بر وى با سپاهيان نامرئى » آورده خلاف اين نظر است . به علاوه در چند آيهء ديگر نزول سكينه بر رسول خدا صلى الله عليه و آله و سلم آمده است . ( 3 ) . مجمع البيان ، ج 5 ، ص 31 ؛ اعلام الورى ، ص 63 ( 4 ) . السيرة الحلبيه ج 2 ص 37 ( 5 ) . السيرة النبويه ، ابن هشام ، ج 2 ، ص 486 ؛ انساب الاشراف ، ج 1 ، ص 263